Corona en onderwijs(kwali)tijd

Mirella van Minderhout
Mirella van Minderhout

Inzicht in impact van coronatijd op leerlingen en de effecten hiervan in het onderwijs. Met daarbij voor ons de belangrijke vraag: wat is mijn rol hierin als schoolpsycholoog?

Wat weten we inmiddels van de impact van de coronatijd op leerlingen en de effecten in- en van het onderwijs in deze tijd? Welke gegevens hebben we tot onze beschikking en welke kernpunten kunnen we hieruit halen die momenteel van belang zijn in het onderwijs- en ondersteuning van de docenten en leerlingen? Naast deze onderzoeksgegevens en adviezen over de impact en effecten van corona op het onderwijs, staan we ook stil bij de ervaringen die we zelf als orthopedagogen en schoolpsychologen hebben opgedaan in onze eigen onderwijspraktijk.

Dit deel van het digitaal congres zet een aantal onderzoeken en trends op een rijtje en samen vertalen we dit naar de rol van ons als schoolpsycholoog/orthopedagoog? Wat zijn belangrijke pijlers en doelen om op in te zetten? Wat kunnen we hier als beroepsgroep in betekenen en hoe borgen we de kennis en ervaringen in het onderwijs die een positief effect hebben op de kwaliteit van onderwijs en de ontwikkeling van leerlingen?

Tijdens deze start en afsluiting van het digitaal congres worden ook werkvormen ingezet, waarbij een actieve participatie verwacht wordt van de deelnemers, zodat ook het aspect van elkaar ontmoeten, ervaringen uitwisselen met vakgenoten en netwerken tot zijn recht kan komen op deze ochtend. Zodat je weer geïnspireerd en met aangescherpte gedachten en ideeën je werk als schoolpsycholoog kunt vormgeven binnen je organisatie.

drs. Mirella van Minderhout is orthopedagoog en onderwijskundige en startte haar loopbaan in het onderwijs als leerkracht. Vanuit een sterke drive om de kwaliteit van onderwijs voor elk kind te verbeteren en dit haalbaar te maken voor leraren, werkt zij als onderwijsadviseur bij Bureau Mind. Ze dacht mee in de ontwikkeling van boeken over HGW en HGD in het onderwijs, levert een bijdrage aan de ontwikkeling van interventie LLInC rond vastgelopen leerkracht-leerling relaties en schreef publicaties over kwaliteit van onderwijs en hoe psychologen en orthopedagogen daar een bijdrage aan kunnen leveren (zie kennisbank op www.bureaumind.nl). Ze verzorgt post-academisch onderwijs voor schoolpsychologen, GZ-psychologen en NVO-OG en is supervisor. Ook is ze landelijk betrokken bij diverse projecten om vorm te geven aan passend onderwijs op scholen en in samenwerkingsverbanden.

Seksueel misbruik tijdens Corona

Iva Bicanic
Iva Bicanic

In de eerste maanden na de doorbraak van corona zag het Centrum Seksueel Geweld op bijna al haar 16 locaties de aanmeldingen drastisch teruglopen. Voor een deel was de afname goed te verklaren: het weerspiegelde namelijk de daling in seksueel geweld binnen het uitgaansleven, op sport en op school – omdat dat toen helemaal stil lag. Verondersteld werd dat online misbruik zou toenemen tijdens corona, omdat kinderen veel binnen waren en langer dan ooit achter hun scherm zaten. Ook werd aangenomen dat misbruik in de huiselijke kring zou aanzwellen als gevolg van oplopende stress in gezinnen.

Daarom schreef het Centrum Seksueel Geweld tijdens de lockdown een open brief aan kinderen die thuis misbruik meemaken. Zij zaten door de maatregelen vaker vast in huis met de pleger, en hadden geen escape of veilige plek om het even te vergeten. Dat maakte het extra zwaar voor deze kinderen. Met de brief, die recht doet aan de complexiteit van seksueel misbruik, wilde het Centrum Seksueel Geweld deze kinderen een hart onder de riem steken en hen een ander perspectief geven op wat hen overkomt. Want dat biedt de kans om vroeg of laat te gaan praten. Bekende Nederlanders spraken de brief vervolgens in als videoboodschap. Op social media kreeg dit spontane initiatief veel aandacht onder #nietjouwschuld.

De brief werd verspreid onder leerkrachten en docenten, maar hoe het daarna verder is gegaan is niet bekend. Dat is jammer. Leerkrachten en docenten kunnen namelijk een belangrijke rol spelen in het proces van onthullen van misbruik, zo blijkt uit onderzoek. In de presentatie zal deze rol worden toegelicht. Ook wordt antwoord gegeven op de vraag of misbruik in huiselijke kring en online misbruik inderdaad zijn toegenomen tijdens corona, zoals vooraf werd verondersteld.

Dr. Iva Bicanic is klinisch psycholoog en coördinator van het Landelijk Psychotraumacentrum in het UMC Utrecht. Vanaf 1997 werkt zij met kinderen, jongeren en jong-volwassenen die seksueel trauma hebben meegemaakt. Als co-auteur werkte zij mee aan de Horizon en STEPS methodiek voor de behandeling van de gevolgen van seksueel trauma voor resp. kinderen en adolescenten. Tevens is zij landelijk coördinator van het multidisciplinaire Centrum Seksueel Geweld. In maart 2014 is zij gepromoveerd op het onderwerp ‘psychological and biological correlates of adolescence rape‘.